Kategoria: Historia

Minęła 73. rocznica egzekucji dokonanej przez Niemców w KL Auschwitz na kilkudziesięciu  oficerach Wojska Polskiego, członkach konspiracji obozowej. Ich pamięć uczciła 11 października 2016 roku delegacja Ministerstwa Obrony Narodowej z dyrektorem generalnym Bogdanem Ścibutem, składając kwiaty i zapalając znicze przed Ścianą Straceń na dziedzińcu bloku nr 11.

W Święto Niepodległości, 11 listopada 2013 roku, na ścianie budynku Starostwa Powiatu w Olkuszu wmurowano tablicę upamiętniającą  Jerzego Stamirowskiego, który urodził się w 1873 roku. Był on pierwszym starostą olkuskim w niepodległej Polsce i został podczas okupacji rozstrzelanego przez hitlerowców w Warszawie.

Jego córka Anna Stamirowska i brat  Kazimierz Stamirowskim zginęli w KL Auschwitz. Warto obydwom postaciom poświęcić nieco więcej uwagi.

Anna Stamirowska urodziła się 24 lipca 1906 roku w Sławniowie koło Pilicy, była uczennicą gimnazjum olkuskiego. Ukończyła matematykę na Uniwersytecie Warszawskim, pracując następnie jako nauczycielka w Tarnopolu i Warszawie. Poglądami związana było blisko z Polską Partią Socjalistyczną. Podczas okupacji działała w konspiracji. Aresztowano ją w domu rodzinnym w Warszawie wiosną 1943 roku. Przez trzy miesiące przebywała w więzieniu na Pawiaku, skąd pod koniec sierpnia tegoż roku przywieziono ją do KL Auschwitz, oznaczając numerem obozowym 55866. Zmarła w Birkenau na tyfus 11 grudnia 1943 roku. Jej nazwisko jest wymienione na jednej z płyt pomnika na Starym Cmentarzu w Olkuszu, upamiętniającego mieszkańców ziemi olkuskiej zamordowanych w hitlerowskich więzieniach i obozach koncentracyjnych, którego odsłonięcie nastąpiło 12 czerwca 2005 roku.

Brat zasłużonego starosty olkuskiego, Kazimierz Stamirowski, urodził się 6 lutego 1884 roku w Cieciułowie koło Wielunia. W 1902 roku ukończył gimnazjum w Warszawie, a następnie kurs handlowy oraz semestr Akademii Handlowej w Hamburgu, skąd po powrocie uczestniczył jako członek PPS w rewolucji 1905 roku. Podczas pierwszej wojny światowej był oficerem I Brygady Legionów i internowano go w Beniaminowie. Kiedy Józef Piłsudski wrócił z Magdeburga do Warszawy 10 listopada 1918 roku, wkrótce został adiutantem przybocznym Komendanta. Uczestniczył w wojnie z bolszewikami w 1920 roku. Pięć lat później ukończył z pierwszą lokatą Wyższa Szkołę Wojenną, otrzymując awans na podpułkownika.

Podczas przewrotu majowego w 1926 roku jako pierwszy wraz z dowodzonym przez siebie pułkiem opowiedział się po stronie Józefa Piłsudskiego. W 1931 roku został pułkownikiem rezerwy, a później prezesem Państwowego Banku Rolnego. Odznaczony był m.in. Orderem Virtuti Militari 5 kl., Krzyżem Niepodległości i dwukrotnie Krzyżem Walecznych.

Po wybuchu drugiej wojny światowej jako piłsudczyk odegrał dużą rolę przy tworzeniu Służby Zwycięstwu Polski, przekształconej następnie w ZWZ/AK. W nocy z 21 na 22 listopada 1941 roku został aresztowany w Warszawie przez gestapo i osadzony na Pawiaku. Podczas przesłuchań poddany torturom postanowił popełnić samobójstwo; kawałkiem szyby przeciął sobie przeguby obydwu rąk, tak głęboko, że w szpitalu więziennym amputowano mu lewą rękę.

Prawie dziesięć miesięcy później przewieziono go do KL Auschwitz i oznaczono numerem 66786. W obozie był członkiem konspiracji wojskowej, utworzonej przez rotmistrza Witolda Pileckiego.

We wrześniu 1943 roku na skutek donosów konfidentów osadzono w areszcie obozowym w bloku nr 11 siedemdziesięciu czterech więźniów. Obozowe gestapo po śledztwie połączonym z intensywnymi przesłuchaniami i biciem część więźniów zwolniono.

Pozostałych w liczbie pięćdziesięciu czterech rozstrzelano po Ścianą Straceń w dniu 11 października 1943 roku. Wśród nich byli wybitni działacze polityczni i oficerowie WP, działający w wojskowej konspiracji obozowej. Jednym z nich był płk Kazimierz Stamirowski, zasłużony adiutant Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Wśród rozstrzelanych byli także inni członkowie Związku Organizacji Wojskowej w obozie, w tym czołowi jej przywódcy: ppłk Juliusz Gilewicz oraz jego brat mjr Kazimierz Gilewicz, mjr Zygmunt Bończa-Bohdanowski,ppłk lotnictwa Teofil Dziama, Jan Mosdorf, kpt. Tadeusz Paolone-Lisowski i ppłk. Mieczysław Dobrzański.

Wszyscy zginęli mężnie. W pierwszej dwójce prowadzonych na rozstrzelanie szli: Dziama i Paolone (w obozie zarejestrowany pod nazwiskiem Lisowski). Płk Teofil Dziama zażądał wraz z  kpt. Paolone, by strzelano do nich nie w tył głowy, lecz prosto wtwarz, jak do żołnierzy. Żądanie to zostało spełnione przez dokonujących egzekucję SS-Unterscharführea Friedricha Stiewitza i SS-Rapportführera Wilhelma Clausena. który aresztowany po wojnie, w trakcie przygotowań do procesu, zmarł w więzieniu w Krakowie w 1948 r.

Tak zginęli kpt. Tadeusz Paolone-Lisowski oraz ppłk Teofil Dziama wraz z innymi konspiracyjnymi żołnierzami rtm. Witolda Pileckiego, który był twórcą konspiracji wojskowej w obozie Auschwitz-Birkenau.

Adam Cyra

Jeśli ktoś chce zobaczyć, jak wyglądają zabytkowe i współczesne pojazdy wojskowe powinien koniecznie wybrać się w sobotę 24 września na olkuski rynek i do zamku Rabsztyn, gdzie odbędzie się Zlot Militarny – Rabsztyn 2016 organizowany przez Stowarzyszenie „Zamek Rabsztyn” w Olkuszu. W zlocie weźmie udział kilkanaście zabytkowych pojazdów wojskowych wraz załogami ubranymi w mundury wojskowe różnych armii. Ciekawostką będzie współczesna mobilna radiostacja wojskowa oraz armata przeciwlotnicza. Pojazdy będzie można oglądać na olkuskim rynku od godz. 10.00 do 13.00, a główna część zlotu odbędzie się pod zamkiem Rabsztyn, gdzie pojazdy będą prezentowane od godziny 14.00 do 20.00. W tym czasie pod zamkiem w Rabsztynie czeka na uczestników zlotu wiele innych atrakcji. Będą stoiska Klubu Historycznego im. Armii Krajowej przy IV Liceum Ogólnokształcącym im. K. K. Baczyńskiego w Olkuszu i stowarzyszenia „Po prostu działaj”, Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej koło w Olkuszu, Zespołu Szkół w Olkuszu ZDZ w Katowicach, 34. Śląskiego Dywizjonu Rakietowego Obrony Powietrznej w Bytomiu i stowarzyszenia „Zamek Rabsztyn”. W programie m.in. pokaz pierwszej pomocy przedmedycznej, pokaz musztry, gry, zabawy i konkursy dla uczestników. Zlotowi będą towarzyszyły otwarte zawody strzeleckie z broni pneumatycznej o puchar zamku Rabsztyn zorganizowane przez olkuską Ligę Obrony Kraju i Klub Strzelecki LOK „Lokus”. Zawody będą się odbywały w godz. 10.00 – 14.00 na strzelnicy pneumatycznej LOK Olkusz (ul. Szpitalna 30). Udział we wszystkich imprezach jest bezpłatny. – Liczymy, że organizowany po raz pierwszy zlot militarny w Rabsztynie zachęci mieszkańców i turystów do odwiedzenia zamku i będzie służył poznaniu historii, w tym dziejów działań wojennych na ziemi olkuskiej oraz promocji zamku Rabsztyn, a także zaprezentowaniu współczesnej techniki wojskowej. – mówi Jacek Sypień, prezes Stowarzyszenia „Zamek Rabsztyn” w Olkuszu. Organizatorem Zlotu Militarnego – Rabsztyn 2016 jest Stowarzyszenie „Zamek Rabsztyn” w Olkuszu, a współorganizatorami: Miejski Ośrodek Kultury w Olkuszu, Restauracja „Podzamcze” w Rabsztynie, Klub Historyczny im. Armii Krajowej przy IV Liceum Ogólnokształcącym im. K. K. Baczyńskiego w Olkuszu, stowarzyszenie „Po prostu działaj”, Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej koło w Olkuszu, Zespół Szkół w Olkuszu ZDZ w Katowicach, Liga Obrony Kraju, Klub Strzelecki LOK „Lokus” Olkusz oraz 34. Śląski Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej w Bytomiu, w którego zaproszeniu pomógł poseł Jacek Osuch. Patronat medialny nad imprezą objął Przegląd Olkuski, a wsparcia w jej organizacji udzielił Urząd Miasta i Gminy w Olkuszu. Organizacja zlotu nie byłaby możliwa bez pomocy sponsorów, którymi są: Restauracja „Podzamcze” w Rabsztynie, P.P.U.H. „MALBOX” Zygmunt Solecki, Rafał Pałka – SDZ Rafik, PHU EKO Olkusz, FHPU MARLIBO Olkusz, ZPH KATO Tomasz Dudzikowski Olkusz, Centrum Logistyczno – Magazynowe „MARO” Roman Chłosta, Kurier Team 2000 Stanisław Chłosta, Akademia Nauki Jazdy „Maagi” Magdalena Uchto i sklep z art. budowlanymi FHU Zawada.

Zobacz też: Zamek Rabsztyn – zwiedzanie, bilety, dojazd

Dni otwarte w Chacie Kocjana – pokazy, warsztaty i inne atrakcje nie tylko dla miłośników lotnictwa

W najbliższy weekend 19 i 20 września Miejski Ośrodek Kultury w Olkuszu zaprasza na „Dni Otwarte w Chacie Kocjana”, w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa „Utracone Dziedzictwo”. Dla zwiedzających bezpłatnie udostępnione będą wnętrza zrekonstruowanego w Rabsztynie domu z połowy XIX w., w którym urodził się Antoni Kocjan, wybitny konstruktor szybowcowy i szef wywiadu lotniczego AK, odkrywca tajemnic niemieckiej broni V1 i V2. W chacie obejrzeć można wystawę i film o Antoniem Kocjanie, prezentowana jest też ekspozycja etnograficzna. W ramach Dni Otwartych odbędą się tam ponadto pokazy i warsztaty modelarskie, zajęcia plastyczne dla dzieci, wystawy, prelekcje, a także pieczenie chleba i wyrób masła. Zapraszamy! Szczegóły w programie na stronie www.mok.olkusz.pl.

Zobacz też: Zamek Rabsztyn – zwiedzanie, bilety, dojazd

Zapraszamy do obejrzenia filmu:

Link i zdjęcie: Adam Cyra

Zobacz też: Zamek Rabsztyn – zwiedzanie, bilety, dojazd

Na dworcu towarowym w Oświęcimiu zatrzymały się dwa pociągi, które wyjechały z Olkusza 13 i 15 czerwca 1942 r., przywożąc Żydów z getta w Olkuszu na zagładę. Selekcja wśród nich nie została przeprowadzona, wszyscy zginęli w komorach gazowych,

Marek Księżarczyk, prezes Oddziału Miejskiego Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem dokonał niezwykłego odkrycia. Jeden z mieszkańców wsi Brzezinka pokazał mu interesującą tablicę w języku niemieckim, która najprawdopodobniej w czasie wojny była umieszczona na dworcu towarowym w Oświęcimiu. Było to torowisko między obozami Auschwitz i Birkenau, na które Niemcy kierowali liczne pociągi z późniejszymi ofiarami KL Auschwitz.

Od wiosny 1942 r. do połowy maja 1944 r. na tzw. „Judenrampe” niemieccy naziści przywieźli ponad pół miliona Żydów z całej Europy, a także kilkadziesiąt  tysięcy Polaków, głównie więźniów politycznych, Romów i przedstawicieli innych narodowości.

Wśród transportów żydowskich lekarze SS, na znajdującym się obok tego torowiska polu i pobliskiej drodze dokonywali selekcji, podczas których od 70 do 75 procent osób kierowali bezpośrednio na zagładę do pobliskich komór gazowych w KL Auschwitz II-Birkenau.

Warto przytoczyć w całości tłumaczenie tego niemieckiego obwieszczenia (Bekanntmachung), dokonane przez Lucynę Filip, które widnieje na odnalezionej tablicy:

1. Wejście na teren pomieszczeń ekspedycji, szop towarowych, ulic załadunkowych i innych miejsc kolejowego dworca towarowego, w szczególności torów kolejowych, nieuprawnionym jest niedozwolone. Do nieuprawnionych należą także obsługujący kolej, którzy nie są zatrudnieni na terenie towarowym i na rampach.
2. Na terenie dworca, dziedzińców, ulic załadunkowych i dojazdowych, pojazdom wolno się poruszać w zwolnionym tempie. W czasie postoju wszystkie zwierzęta pociągowe należy wyprzęgnąć i trzymać za cugle lub uzdę w momencie przejazdu pociągów i pojedynczych lokomotyw. Wyjątkowo i za szczególnym pozwoleniem zarządu dworca lub odprawy ekspedycyjnej pojazdy można pozostawić na noc (dot. także tych przeznaczonych do przewozu bagażu podręcznego), należy je jednak wystarczająco oświetlić.
3. Pozostawienie przedmiotów na rampie wyładowczej bez zezwolenia jest zabronione.
4. Drobne towary można zabrać z szop towarowych tylko za wyraźnym pozwoleniem personelu nadzorczego.
5. Zatrzymanie się sprzedających na obszarze dworca bez zezwolenia jest zabronione.
6. Poruszanie się wagonów kolejowych jest dozwolone tylko za jednoznaczną zgodą urzędników kolejowych i pod ich nadzorem.
7. W przypadku gdyby jakichkolwiek ilości węgla, słomy itp. Spadły w czasie załadunku towaru na ziemię, należy je natychmiast zebrać i po zakończeniu załadunku przez spedytora załadować ponownie. Zbieranie węgla przez nieuprawnionych jest zabronione. Wyraźne naruszenie przepisów podlega karze zgodnie z par. … 7 i 82 … Zarządu Budowy Kolei.

Dyrekcja Zarządu Koleją Wschód.

Jest to jeszcze jedna tablica z czasów istnienia KL Auschwitz, którą dopiero teraz udało się odnaleźć.

Adam Cyra

Bitwy, pojedynki na miecze, zmagania łuczników i wojów konnych parady – to zaledwie część tego, co wydarzy się w ostatnią sobotę i niedzielę sierpnia na zamkowym wzgórzu w Rabsztynie. Oprócz walk i turniejowych zmagań, będą też spektakle teatru ognia, poszukiwania skarbów, warsztaty taneczne i garncarskie oraz rozliczne inne atrakcje. Miłośników dawnych dziejów przewodnicy poprowadzą po odnowionej warowni, a w chacie Antoniego Kocjana poznają historie i ciekawostki związane z podolkuskim zamkiem. Na wszystko to serdecznie zapraszamy 29 i 30 sierpnia br. na wzgórze zamkowe w Rabsztynie. Szczegóły w programie XI Turnieju Rycerskiego.

PROGRAM XI TURNIEJU RYCERSKIEGO
NA ZAMKU W RABSZTYNIE

SOBOTA 29.08.2015

11:30 – UROCZYSTE OTWARCIE TURNIEJU ORAZ PREZENTACJA BADAŃ I PRAC NA WZGÓRZU RABSZTYŃSKIM, PARADA RYCERSKA, WYSTĄPIENIE BURMISTRZA MIG OLKUSZ ROMANA PIAŚNIKA, MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO MARKA SOWY ORAZ MAŁOPOLSKIEGO WOJEWÓDZKIEGO KONSERWATORA ZABYTKÓW JANA JANCZYKOWSKIEGO, ZAWIESZENIE FLAGI, SALWY ARMATNIE, ROZSTRZYGNIĘCIE KONKURSU NA HASŁO PROMUJĄCE ZAMEK RABSZTYN

ok.12.30 – ROZPOCZĘCIE TURNIEJU ŁUCZNICZEGO, ELIMINACJE TURNIEJU BOJOWEGO NA MIECZ I TARCZĘ, TURNIEJ MIECZA DŁUGIEGO

ok.16:00 – FINAŁ TURNIEJU ŁUCZNICZEGO, PREZENTACJA BADAŃ I PRAC REKONSTRUKCYJNYCH (CHATA KOCJANA)

ok.17:30 – BIEG DAM

ok.18:00 – WARSZTATY TANECZNE, POSZUKIWANIE ZAMKOWYCH SKARBÓW

ok.19:00 – TURNIEJ WALK DRUŻYNOWYCH 3 vs. 3

ok.20:00 – BITWA O ZAMEK

ok.20:30 – TEATR OGNIA W WYKONANIU GRUPY OGNIOWEJ O-PAL

ATRAKCJE TOWARZYSZĄCE:
• Kramy rzemieślnicze i gastronomiczne
• 12:00-14:00 oraz 15:00-17:00 – Otwarte warsztaty garncarstwa i ceramiki dla dzieci i młodzieży w ramach projektu Zamkowe warsztaty artystyczne – Rabsztyn 2015 realizowanego w ramach konkursu „Małopolskie dziedzictwo – bon edukacyjny” (Stowarzyszenie „Zamek Rabsztyn”)
• 13:00–17:00 – Zwiedzanie zamku Rabsztyn z przewodnikiem (zbiórka o pełnej godzinie przed bramą zamku)
• 14:00 – 17:00 – konkurs wiedzy o historii zamku Rabsztyn
• 15:00 – wernisaż wystawy prac III Pleneru Plastycznego „Zamek Rabsztyn – śladami Marii Płonowskiej”, pokaz sztuki kowalskiej w wykonaniu Pracowni Kowalstwa Jacka Włodarczyka

NIEDZIELA 30.08.2015

10:00 – MSZA POLOWA

12:00 – FINAŁ TURNIEJU BOJOWEGO NA MIECZ I TARCZĘ, RZUT WŁÓCZNIĄ DO SARACENA, ZAPASY RYCERSKIE, TURNIEJ BRONI CZARNOPROCHOWEJ, WRĘCZENIE NAGRÓD TURNIEJOWYCH

ok.16:00 – ETIUDY ŚREDNIOWIECZNE W WYKONANIU TEATRU „GRY I LUDZIE” W CZTERECH ODSŁONACH, IGRCE , TAŃCE I ZABAWY PLEBEJSKIE Z GRUPĄ TEATRALNĄ GLUTAMINIAN SODU

ok.17:00 – POKAZ WOJÓW KONNYCH (2 wejścia)

ok.19.30 – TEATR OGNIA W WYKONANIU GRUPY OGNIOWEJ O-PAL

ATRAKCJE TOWARZYSZĄCE:
• Kramy rzemieślnicze i gastronomiczne
• 12:30 – prelekcja „Jak zmienił się zamek Rabsztyn” (Chata Kocjana)
• 13:00 – 17:00 – Zwiedzanie zamku Rabsztyn z przewodnikiem (zbiórka o pełnej godzinie przed bramą zamku)
• 13:30 – prelekcja „ Dekada działalności Bractwa Rycerskiego „Kruk” Starostwa Rabsztyńskiego” (Chata Kocjana)
• 14:30 – prelekcja „15 lat Stowarzyszenia „Zamek Rabsztyn” (Chata Kocjana)
• 16.00 – prelekcja „Przeszłość i przyszłość Wzgórza Rabsztyńskiego” (Chata Kocjana)

Zobacz też: Zamek Rabsztyn – zwiedzanie, bilety, dojazd

W połowie czerwca 1942 r., siedemdziesiąt trzy lata temu, nastąpiła całkowita zagłada Żydów olkuskich. Wtedy to ostatecznie Żydów z getta olkuskiego w dwóch transportach kolejowych – w dniach 13 i 15 czerwca 1942 r. – wywieziono w kierunku Katowic. Deportowano wówczas około trzech tysięcy Żydów (mężczyźni, kobiety i dzieci), wśród których byli również liczni Żydzi z Chorzowa, przesiedleni do Olkusza przez niemieckich nazistów w dniu 15 czerwca 1940 r. Wprawdzie nie ma żadnej dokumentacji hitlerowskiej związanej z ich zagładą, lecz z pewnością zamordowano ich w komorach gazowych KL Auschwitz II-Birkenau

Zachowały się zdjęcia Żydów, oczekujących na pociąg, którym pojechali z dworca kolejowego w Olkuszu na zagładę. Razem ze zgromadzonymi Żydami, pilnowanymi przez niemieckich i żydowskich policjantów, został sfotografowany na jednym ze zdjęć, umundurowany Friedrich Kuczynski. Ten nazistowski funkcjonariusz, podpierając się lewą rękąpod bok, trzyma pałkę w prawej ręce i przygląda się Żydom, których wcześniej przy likwidacji getta w Olkuszu, współpracując z gestapo, wyselekcjonował na śmierć jako nienadających się na wywiezienie do obozów pracy.

Ten nazistowski funkcjonariusz był pracownikiem urzędu, który w ostatnich miesiącach 1940 r. utworzył Reichsführer SS i szef niemieckiej policji Heinrich Himmler, powołując Specjalnego Pełnomocnika Reichsführera SS i Szefa Niemieckiej Policji do spraw Zatrudnienia Obcych Narodowości na Górnym Śląsku. Stanowisko pełnomocnika powierzono SS-Oberführerowi Albrechtowi Szmeltowi, ówczesnemu prezydentowi policji we Wrocławiu, natomiast kierownikiem Wydziału „J” dla spraw żydowskich w tym urzędzie, który miał siedzibę w Sosnowcu, został Friedrich Kuczynski, mający wówczas 26 lat.

Friedrich Kuczynski był Niemcem, który urodził się 4 września 1914 r. w Suczawie na terenie Bukowiny w Rumunii. Posiadał wyższe wykształcenie, był nauczycielem gimnazjalnym, władał językiem niemieckim, francuskim i rumuńskim. Podczas drugiej wojny światowej był urzędnikiem wspomnianego Wydziału „J” do spraw żydowskich, odpowiadając po wojnie za nadużycia i bestialstwa wobec Żydów oraz współudział w ich unicestwieniu na terenie m.in. Olkusza, Chrzanowa, Zawiercia, Sosnowca i Będzina.

Po wojnie olkuski Żyd, Eliasz Lemberg, relacjonował: ” Było to 10 czerwca 1942 r. O godzinie 4- ej nad ranem policja niemiecka nakazała wszystkim wyjść z mieszkań i zebrać się na jednym placu. Tam nastąpiła selekcja; obecny był przy tym Kuczyński (…). Ludność podzielono na trzy grupy, 1) część przeznaczona od razu na zagładę, 2) rzemieślnicy reklamowani w liczbie około 100 osób, którzy zostali od razu wysłani do Sosnowca i 3) grupa wysłana do obozu, w której ja się znajdowałem”.

Po klęsce Niemiec hitlerowskich Friedrich Kuczynski ukrywał się w miejscowości Albersrieth na terenie Bawarii, gdzie przebywała także jego matka Rosa Kuczynski (z d. Hilbert) oraz żona Hanna z dziećmi. Tam rozpoznali go najprawdopodobniej Żydzi chrzanowscy, którzy spowodowali jego aresztowanie, a potem w drodze ekstradycji przekazano go do dyspozycji władz polskich. Najpierw przebywał w więzieniu w Brzegu, skąd przewieziono go w kwietniu 1947 r. do więzienia karno-śledczego w Sosnowcu (Radocha), gdzie tamtejszy Sąd Okręgowy skazał go na karę śmierci 23 września 1948 r. Wyrok zatwierdził na początku następnego roku Sąd Najwyższy na posiedzeniu wyjazdowym w Krakowie, a nieco później ówczesny prezydent Bolesław Bierut odrzucił prośbę o łaskę, w zakończeniu której Friedrich Kuczyński napisał: „Upraszam jeszcze raz Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, w imieniu swych dzieci i ich łez, o darowanie mi życia”.

W godzinach wieczornych 22 lutego 1949 r., na podwórzu więziennym – w obecności naczelnika tego więzienia w Sosnowcu, protokolanta, lekarza i księdza – podprokurator Z. Jarocki odczytał Friedrichowi Kuczyńskiemu sentencję wyroku i oznajmił skazanemu, że Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nie skorzystał z przysługującego mu prawa łaski. Wyrok śmierci wykonano przez powieszenie, a zwłoki tego nazistowskiego zbrodniarza, którego stracono w wieku 34 lat, zostały pogrzebane na cmentarzu Nowosieleckim w Sosnowcu.

Adam Cyra

Rocznica uchwalenia pierwszej polskiej i pierwszej w Europie Konstytucji z 1791 r. obchodzona jest wyjątkowo uroczyście nie tylko w Warszawie. Na tradycyjną, przedpołudniową część świętowania Trzeciego Maja w Olkuszu złożyła się msza za Ojczyznę w Bazylice św. Andrzeja, wystąpienie Starosty Olkuskiego na Rynku, złożenie kwiatów przed pomnikiem Józefa Piłsudskiego oraz występ Olkuskiej Reprezentacyjnej Orkiestry Dętej. Po południu centralny plac miasta rozbrzmiewał patriotycznymi pieśniami, których słuchał i włączał się we wspólne śpiewanie tłum olkuszan.

Ogarniając wzrokiem Rynek podczas Patriotycznej Majówki chciałoby się napisać: serce rośnie widząc tylu mieszkańców zgromadzonych z takiej okazji. Powitał ich starosta Paweł Piasny. Władze powiatowe wraz z Miejskim Ośrodkiem Kultury w Olkuszu zorganizowały tę część 3-majowych obchodów. Jej konferansjer Piotr Kubiczek najpierw zaprosił na scenę Chór „Renesans”, bardziej znany, jako Chór Olkuskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Powstały 7 lat temu zespół uświetnia zarówno ważne wydarzenia w macierzystej uczelni, jak też uroczystości miejskie oraz powiatowe. „Renesans” ma ponadto inny powód do dumy – Grand Prix zdobyte na przeglądzie chórów UTW w Chrzanowie. Zespołem kieruje Dorota Stachowicz-Mączka. Program ich trzeciomajowego występu wypełniły rzecz jasna patriotyczne pieśni.

Następni zapowiedziani przez Piotra Kubiczka artyści rozpoczęli swój występ od polskich szlagierów z okresu dwudziestolecia międzywojennego. Monika Korpusik, Ewa Błaszczyk i Marian Chrobok są solistami zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”. Akompaniowała im Agnieszka Sykulska. Przed występem na Rynku najbardziej emocjonowała się pochodząca z Olkusza Monika Korpusik. Jak wiadomo najtrudniej występuje się przed najbliższą sercu widownią, jednak profesjonalizm artystki nie dał publiczności okazji do dostrzeżenia jakichkolwiek objawów tremy na scenie. W drugiej części koncertu troje odzianych w staropolskie stroje śpiewaków wykonało nawiązujące do najważniejszych okresów w naszej historii utwory. Zanim to nastąpiło, zgromadzonym na starówce mieszkańcom rozdane zostały wydrukowane specjalnie na tę okazję śpiewniki. Była to dodatkowa zachęta do wspólnego wraz z artystami „Śląska” śpiewania najpopularniejszych patriotycznych pieśni, a olkuszanie chętnie włączali się do aktywnego wyrażania radości z narodowego święta.

Majówkę zakończyły przeboje muzyki rozrywkowej w wykonaniu Krakowskiej Orkiestry Staromiejskiej oraz popisy mażoretek z zespołu „Fantazja”. Krakowska Orkiestra Staromiejska, jak przeczytać można na jej oficjalnej stronie internetowej, to zespół o młodzieżowym big bandowym brzmieniu, z dominującym repertuarem muzyki rozrywkowej, uzupełnianej o dynamiczne choreograficzne show. Działa od 1988 r., niezmiennie pod dyrekcją Wiesława Olejniczaka, laureata Gloria Artis 2013.
Zespół ten jest wielokrotnym zwycięzcą regionalnych konkursów, a za działalność kulturalną na rzecz miasta Krakowa otrzymał szereg nagród, w tym medal „Kraków 2000” i medal Krakowskiego Domu Kultury. Zespół chętnie i z sukcesami bierze udział w imprezach, festiwalach muzycznych oraz w międzynarodowych projektach orkiestrowych i artystycznych. Koncertował w takich krajach, jak: Austria, Bułgaria, Czechy, Francja, Grecja, Holandia, Niemcy, Słowacja, Ukraina, Watykan, Węgry, Włochy. Cóż dodać? To, że znakomicie potrafią energią swą podbijać serca publiczności.

Nie inaczej, jak mażoretki z zespołu „Fantazja”, powstałego 7 lat temu w Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury w Ogrodzieńcu. Dziewczęta mają na swym koncie niemałe sukcesy. W 2012 r. grupa młodsza kadetek zdobyła tytuł drugiego vice mistrza Polski w swojej kategorii wiekowej – formacje baton. W tym samym roku kadetki zajęły 2 miejsce na Festiwalu Złota Lira w Rybniku. Grupa juniorek rok później sięgnęła po tytuł Mistrza Polski w kategorii formacje baton. Obecnie zespół liczy ok. 50 dziewcząt, a prowadzą je instruktorki Agata Barteczko i Anna Malinowska. Występy mażoretek od początku cieszą się wielką popularnością i zainteresowaniem widzów. Ich popisy w Olkuszu spotkały się z entuzjastycznym przyjęciem.

Pozytywnych emocji i wrażeń tego popołudnia nie brakowało, a na zgłodniałych w trakcie kilkugodzinnych występów czekała grochówka przygotowana przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania „Nad Białą Przemszą” z Klucz.

Zobacz też: Zamek Ogrodzieniec – przewodnik